Chuyển đổi số không chỉ là việc áp dụng công nghệ mới, mà là quá trình định hình lại cách tổ chức, vận hành và ra quyết định trong toàn xã hội. Từ doanh nghiệp, cơ quan nhà nước đến từng cá nhân, mọi hoạt động đang dần được “số hóa” theo những cách ít ai ngờ tới. Vậy thực tế, chuyển đổi số đã và đang làm thay đổi điều gì trong cuộc sống và kinh tế hiện nay?

1. Chuyển đổi số là gì? Tại sao phải chuyển đổi số?

Chuyển đổi số đơn giản là quá trình sử dụng công nghệ số để thay đổi cách thức hoạt động của cá nhân, tổ chức và xã hội, nhằm tạo ra giá trị mới và cải thiện hiệu quả. Không chỉ dừng lại ở việc mua sắm online hay sử dụng email, chuyển đổi số bao gồm việc tích hợp AI, dữ liệu lớn (big data), đám mây (cloud computing) và Internet vạn vật (IoT) vào mọi khía cạnh của cuộc sống. Ví dụ, thay vì ghi chép thủ công, một công ty có thể dùng phần mềm ERP để tự động hóa quy trình quản lý hàng tồn kho, giúp tiết kiệm thời gian và giảm lỗi con người.

Tại sao phải chuyển đổi số? Lý do đầu tiên là sự cạnh tranh khốc liệt trong nền kinh tế toàn cầu hóa. Theo Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến 2030 (Quyết định 749/QĐ-TTg), Việt Nam đặt mục tiêu năng suất lao động tăng ít nhất 7% hàng năm nhờ kinh tế số. Nếu không số hóa, doanh nghiệp có nguy cơ bị loại khỏi cuộc chơi, đặc biệt khi đại dịch COVID-19 đã chứng minh rằng các mô hình truyền thống dễ bị gián đoạn. Thứ hai, chuyển đổi số mang lại lợi ích kinh tế rõ rệt: giảm chi phí vận hành lên đến 30-50% nhờ tự động hóa, và mở rộng thị trường qua nền tảng trực tuyến.

Hơn nữa, ở cấp độ xã hội, chuyển đổi số thúc đẩy bình đẳng. Người dân ở vùng sâu vùng xa có thể tiếp cận dịch vụ y tế, hay học tập trực tuyến qua các nền tảng như Zoom hoặc Google Classroom. Theo thống kê từ Bộ Thông tin và Truyền thông, đến quý I/2025, Việt Nam đã ghi nhận 5.5 tỷ giao dịch không dùng tiền mặt, tăng mạnh so với năm trước. Điều này không chỉ tiện lợi mà còn an toàn hơn, giảm rủi ro lây lan bệnh dịch. Tóm lại, chuyển đổi số không phải là lựa chọn mà là nhu cầu cấp thiết để thích ứng với thế giới đang thay đổi nhanh chóng. Nếu bỏ lỡ, chúng ta sẽ bị tụt hậu, nhưng nếu nắm bắt, cơ hội phát triển sẽ rộng mở.

Xem thêm: Hiểu đúng về chuyển đổi số: Những khái niệm cơ bản mọi doanh nghiệp cần nắm

2. Thực tế chuyển đổi số đang làm thay đổi những gì?

Thực tế chuyển đổi số đang diễn ra sôi nổi tại Việt Nam, với những con số ấn tượng chứng minh sức mạnh của nó. Đến năm 2025, kinh tế số dự kiến chiếm 20.5% GDP, với tổng doanh thu đạt 52 tỷ USD, từ mức 16% năm 2023, nhờ sự bùng nổ của thương mại điện tử và fintech. Một ví dụ điển hình là sự gia tăng của các nền tảng như Shopee và Lazada, nơi doanh số bán hàng trực tuyến tăng 25% hàng năm, thay đổi hoàn toàn thói quen mua sắm của hàng triệu người tiêu dùng.

Ứng dụng chuyển đổi số đang len lỏi vào mọi lĩnh vực, từ giáo dục đến y tế. Trong y tế, ứng dụng chuyển đổi số như PC-Covid (nay là VNeID) đã hỗ trợ kiểm soát dịch bệnh hiệu quả, và đến nay, nó mở rộng sang xác thực danh tính điện tử cho hàng chục triệu người dùng. Những thay đổi này không chỉ tăng tốc độ mà còn nâng cao độ chính xác, giảm thủ tục giấy tờ lằng nhằng.

Việt Nam đang đẩy mạnh hạ tầng 5G và đào tạo kỹ năng số. Kết quả là, đến năm 2025, tỷ lệ hồ sơ dịch vụ công trực tuyến toàn trình đạt mục tiêu 80%, một bước tiến lớn so với năm trước. Tóm lại, chuyển đổi số đang biến Việt Nam từ một quốc gia đang phát triển thành trung tâm kinh tế số khu vực, mang lại sự thay đổi sâu sắc và bền vững.

3. Chuyển đổi số đang dần thay đổi những gì đối với từng cá nhân trong xã hội?

Đối với từng cá nhân, chuyển đổi số đang thay đổi cách chúng ta sống, làm việc và kết nối, mang lại sự tiện lợi chưa từng có. Hãy tưởng tượng, thay vì xếp hàng dài tại ngân hàng, bạn chỉ cần quẹt điện thoại qua ứng dụng chuyển đổi số Momo để chuyển tiền, một ứng dụng chuyển đổi số đã giúp hơn 31 triệu người Việt thực hiện giao dịch hàng ngày. Điều này không chỉ tiết kiệm thời gian mà còn tăng cường an toàn tài chính, giảm rủi ro mất mát tiền mặt.

Ứng dụng chuyển đổi số còn xóa nhòa khoảng cách địa lý, mang cơ hội bình đẳng đến mọi người. Người dân ở vùng sâu có thể học tập trực tuyến qua các nền tảng, tiếp cận kiến thức chất lượng cao mà không cần di chuyển. Theo các nghiên cứu, chuyển đổi số giúp cải thiện chất lượng cuộc sống bằng cách cung cấp thông tin nhanh chóng, từ theo dõi sức khỏe qua smartwatch đến chia sẻ kinh nghiệm trên mạng xã hội.

4. Chuyển đổi số đang dần thay đổi những gì với các cơ quan nhà nước?

Với các cơ quan nhà nước, chuyển đổi số đang biến chính phủ từ mô hình “xin-cho” sang “chủ động phục vụ”, tăng cường minh bạch và hiệu quả. Một minh chứng rõ nét là Cổng Dịch vụ Công Quốc gia, 80% hồ sơ được xử lý trực tuyến. Người dân giờ đây có thể nộp thuế, đăng ký kinh doanh chỉ với vài cú chạm, giảm thời gian chờ đợi từ hàng tuần xuống chỉ vài giờ.

Ứng dụng chuyển đổi số như VNeID đang cách mạng hóa quản lý hành chính, tích hợp định danh điện tử vào y tế, giáo dục và tài chính, hỗ trợ hơn 70% giao dịch chính phủ số. Tại Hà Nội, ứng dụng chuyển đổi số dùng chung ba cấp (cơ quan Đảng, chính quyền, Mặt trận) đã được ra mắt, giúp đồng bộ dữ liệu và giảm trùng lặp thủ tục. Điều này không chỉ tiết kiệm ngân sách nhà nước mà còn tăng lòng tin của dân, với tỷ lệ hài lòng dịch vụ công trực tuyến đạt 85% theo khảo sát 2025.

5. Sự thay đổi đối với doanh nghiệp

Sự thay đổi đối với doanh nghiệp qua chuyển đổi số trong doanh nghiệp là rõ rệt nhất, biến thách thức thành cơ hội tăng trưởng. Tại Việt Nam, các “ông lớn” như EVN đã dẫn đầu, với EVN áp dụng IoT để giám sát lưới điện thời gian thực, giảm tỷ lệ mất mát năng lượng từ 8.85% năm 2012 xuống còn 6.24% năm 2022. Chuyển đổi số trong doanh nghiệp giúp tối ưu quy trình, từ sản xuất đến marketing, với doanh thu ngành công nghệ dự kiến đạt 169.3 tỷ USD năm 2025, tăng 11.4% so với 2024.

Ứng dụng chuyển đổi số như ERP và CRM đã giúp doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) cạnh tranh với các tập đoàn lớn. Ví dụ, trong bán lẻ, Grab không chỉ số hóa vận tải mà còn mở rộng sang giao hàng, thay đổi mô hình kinh doanh truyền thống. Theo báo cáo, chuyển đổi số trong doanh nghiệp giúp SMEs giảm chi phí lên đến 67% và tăng năng suất lao động đáng kể.

Tuy nhiên, thách thức là thiếu nhân sự số, nhưng với các chương trình đào tạo quốc gia, hàng nghìn lao động đã được đào tạo. Chuyển đổi số trong doanh nghiệp không chỉ nâng cao hiệu quả mà còn thúc đẩy sáng tạo, giúp doanh nghiệp Việt vươn ra toàn cầu.

Đọc thêm: Top 7 doanh nghiệp cung cấp giải pháp chuyển đổi số tốt nhất Việt Nam

Hãy bắt đầu hành trình chuyển đổi số của bạn ngay hôm nay

Thực tế chuyển đổi số đang thay đổi sâu sắc mọi khía cạnh cuộc sống: từ cá nhân tiện lợi hơn, cơ quan nhà nước hiệu quả hơn, đến chuyển đổi số trong doanh nghiệp cạnh tranh mạnh mẽ. Với các ứng dụng chuyển đổi số và sự hỗ trợ từ công ty tư vấn chuyển đổi số, Việt Nam đang trên đà trở thành quốc gia số hàng đầu khu vực. Đừng để cơ hội trôi qua chuyển đổi số là chìa khóa cho sự phát triển bền vững.

Chuyển đổi số không chỉ tối ưu vận hành, nâng cao trải nghiệm khách hàng mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững. Liên hệ IRTECH ngay để được nhận tư vấn miễn phí về giải pháp chuyển đổi số tối ưu và đồng hành cùng quý doanh nghiệp trong suốt hành trình chuyển đổi toàn diện.