THỊ TRƯỜNG PHÂN PHỐI BÁN LẺ 2020 - 2021, ĐÂU LÀ HƯỚNG ĐI CHO DOANH NGHIỆP VIỆT?

Chuyển đổi số có thể khiến doanh nghiệp hoang mang: bắt đầu từ đâu, đầu tư vào công nghệ nào, đào tạo ai? Có một cách tiếp cận đơn giản mà hiệu quả: 4P bốn yếu tố nền tảng giúp doanh nghiệp làm chuyển đổi kinh doanh theo trình tự hợp lý. Bài viết dưới đây giải thích 4P một cách dễ hiểu, giúp người không chuyên nắm bắt ngay bước cần làm tiếp theo.

Giới thiệu về mô hình 4P trong Chuyển đổi số

Trong whitepaper của Aptivar, 4P trong chuyển đổi số là viết tắt của:

• Platform: Nền tảng công nghệ

• People: Con người

• Project: Dự án triển khai

• Process: Quy trình vận hành

Khác với cách hiểu phổ biến về 4P, mô hình này không chỉ tập trung vào công nghệ hay con người mà nhấn mạnh sự kết hợp giữa nền tảng, đội ngũ, dự án và quy trình. Khi triển khai đúng, doanh nghiệp có thể tối ưu hóa nguồn lực, giảm rủi ro, và tiến gần hơn tới mục tiêu chuyển đổi kinh doanh hiệu quả.

Mỗi P đóng vai trò quan trọng và có liên kết chặt chẽ với các P khác: nền tảng hỗ trợ con người làm việc hiệu quả, con người triển khai dự án đúng mục tiêu, dự án giúp quy trình vận hành mượt mà, và quy trình chuẩn hóa giúp công nghệ phát huy giá trị

Platform: Nền tảng công nghệ

Trong mô hình 4Ps, Platform đóng vai trò “xương sống” của chuyển đổi số. Đây là hệ sinh thái công nghệ tích hợp, từ phần cứng đến phần mềm, giúp doanh nghiệp mở rộng hoạt động mượt mà. Hãy hình dung nó như móng nhà: Không vững chắc, mọi thứ sẽ sụp đổ.

Platform bao gồm các lớp cơ bản như server, cloud computing, API, database và AI tools. Ví dụ, Shopee và Lazada tại Việt Nam sử dụng nền tảng đám mây từ AWS hoặc Google Cloud để xử lý hàng triệu giao dịch/giây, giảm chi phí và tăng tốc ra mắt sản phẩm mới. Điều này mang lại lợi thế cạnh tranh lớn trong chuyển đổi kinh doanh.

Để triển khai, hãy đánh giá hạ tầng hiện tại: Chuyển từ hệ thống cũ sang hybrid cloud để linh hoạt hơn. CMO và CIO cần hợp tác chọn nền tảng có tính mở rộng và bảo mật cao. Tránh sai lầm đầu tư “hot trend” không phù hợp nhu cầu thực tế. Đầu tư vào Platform chính là chiến lược dài hạn, biến công nghệ thành động lực chuyển đổi kinh doanh bền vững.

Ví dụ: Một doanh nghiệp sản xuất có thể dùng nền tảng tích hợp MES – ERP để dữ liệu sản xuất và tồn kho được đồng bộ theo thời gian thực. Khi đó, nhân viên không phải nhập dữ liệu thủ công, và quản lý có thể ra quyết định nhanh hơn.

People: Con người là trung tâm của chuyển đổi kinh doanh

Nếu Platform là nền tảng vật chất, People chính là yếu tố quyết định thành công hay thất bại của chuyển đổi số. Không có con người tài năng và cam kết, công nghệ tiên tiến nhất cũng vô ích. Trong chuyển đổi kinh doanh, con người định hình văn hóa, lãnh đạo thay đổi và thúc đẩy sáng tạo.People bao gồm lãnh đạo, chuyên gia IT và toàn bộ nhân viên. Lãnh đạo cần tầm nhìn rõ ràng về lợi ích chuyển đổi số để thuyết phục mọi người. Những điểm cần lưu ý:

• Hiểu mục tiêu: Nhân sự cần biết tại sao doanh nghiệp chuyển đổi số, lợi ích của họ là gì. Khi nhân viên hiểu rõ, họ sẽ hợp tác và chủ động tham gia.

• Đào tạo liên tục: Không chỉ là buổi hướng dẫn một lần, mà là hỗ trợ liên tục, giúp nhân viên thực hành và quen dần với công nghệ.

• Văn hóa dữ liệu: Mọi người phải quen với việc sử dụng dữ liệu để ra quyết định thay vì dựa vào cảm tính. Nhân viên cần được trao quyền truy cập dữ liệu phù hợp để thực hiện công việc hiệu quả.

Project: Dự án triển khai

Project là cầu nối từ ý tưởng đến thực tế trong 4Ps, đặc biệt quan trọng trong chuyển đổi số, nơi mọi thứ nhanh chóng và bất định. Dự án chuyển đổi kinh doanh cần cách tiếp cận agile, đa giai đoạn và tập trung vào giá trị đo lường.

Một dự án chuyển đổi số thành công cần:

• Xác định phạm vi rõ ràng: Biết rõ bước nào sẽ triển khai trước, bước nào sau, tránh dàn trải.

• Thời gian và nguồn lực hợp lý: Phân bổ ngân sách, nhân sự, và thời gian triển khai sao cho hiệu quả.

• Theo dõi tiến độ và hiệu quả: Sử dụng KPI, dữ liệu thực tế để đánh giá mức độ thành công của dự án.

• Điều chỉnh linh hoạt: Dự án có thể cần thay đổi khi gặp vấn đề thực tế, vì vậy việc theo dõi sát sao và sẵn sàng điều chỉnh là rất quan trọng.

Một dự án triển khai ERP tại doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể bắt đầu từ quản lý kho và bán hàng, sau đó mở rộng sang kế toán và báo cáo tài chính. Việc triển khai từng bước giúp giảm rủi ro và nhân sự dễ thích nghi hơn.

Process: Quy trình vận hành

Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng, Process là cách thức các hoạt động được thực hiện để đạt mục tiêu chuyển đổi số. Trước khi mua phần mềm hay thuê tư vấn, hãy xem lại cách công việc đang thực hiện. Giải thích dễ hiểu: nếu quy trình hiện tại lộn xộn, nhiều bước thừa, nhiều người xử lý cùng một việc, dữ liệu nằm rải rác trên Excel hoặc email. Thì “số hóa” những thứ đó chỉ khiến mọi thứ rối hơn. Do đó, cần chuẩn hóa và tinh gọn quy trình trước.

Những việc cần làm trong bước Process:

• Vẽ sơ đồ quy trình hiện tại: ai làm gì, dữ liệu từ đâu đến, điểm tắc nghẽn ở đâu.

• Bỏ bước thừa và hợp nhất thao tác tương đồng

• Xác định dữ liệu cần thu để phục vụ mục tiêu

Ví dụ: Phòng kinh doanh gửi báo giá bằng email, kế toán nhập tay từng hóa đơn từ email vào hệ thống, rồi leader gọi điện kiểm tra trạng thái, bước này có thể chuẩn hóa thành: form báo giá trực tuyến, lưu về hệ thống chung, tự động kích hoạt quy trình xác nhận, kế toán đối soát sau 1 bước. Sau khi tinh gọn, doanh nghiệp có quy trình rõ ràng, ít phụ thuộc cá nhân, và đã sẵn sàng để tự động hóa bằng công nghệ.

4P – Bộ khung cho chuyển đổi kinh doanh thành công

Mô hình 4P: Platform, People, Project, Process là bộ khung nền tảng giúp doanh nghiệp tiếp cận chuyển đổi số một cách bài bản. Thay vì lao vào công nghệ hay các dự án rời rạc, 4P nhấn mạnh thứ tự logic: xây dựng nền tảng phù hợp, chuẩn bị con người sẵn sàng, triển khai dự án theo lộ trình và tinh gọn quy trình vận hành.

Khi áp dụng đúng, 4P giúp doanh nghiệp giảm rủi ro, tối ưu nguồn lực, tăng hiệu suất và ra quyết định chính xác dựa trên dữ liệu, từ đó thúc đẩy chuyển đổi kinh doanh hiệu quả. Bộ khung này không chỉ giúp bạn đi đúng hướng, mà còn đảm bảo mọi bước triển khai đều tạo ra giá trị thực, phù hợp với nhu cầu và năng lực của doanh nghiệp.

Đừng để doanh nghiệp lạc hướng trong hành trình chuyển đổi số. Hãy áp dụng ngay mô hình 4P để tối ưu quy trình, nâng cao hiệu suất và ra quyết định chính xác dựa trên dữ liệu. Liên hệ ngay IRTECH để nhận giải pháp phù hợp và bắt đầu hành trình chuyển đổi số thành công cho doanh nghiệp bạn.