Được ví như “mạch máu” của nền kinh tế quốc dân, phát triển ngành và chuyển đổi số logistics đang được đầu tư mạnh mẽ để có thể đáp ứng, thích nghi với bối cảnh thị trường, hỗ trợ tối đa thúc đẩy sự phát triển của các ngành nghề khác. Tuy nhiên, không ít vấn đề tồn đọng và thách thức đang làm chậm chân tiến trình chuyển đổi của các doanh nghiệp vận tải – logistics.

4 rào cản trong chuyển đổi số ngành vận tải – Logistics Việt Nam

Thực trạng ngành vận tải Logistics Việt Nam

Ngành Vận Tải – Logistics tại Việt Nam phát triển và với những tiềm năng, đặc biệt trong việc kết nối với thị trường quốc tế. Tuy nhiên vẫn không ít thách thức đang đe dọa sự phát triển của ngành như chi phí cao và thiếu sự liên kết ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của ngành logistics tại Việt Nam trên thị trường quốc tế.

• Xếp hạng thị trường logistics: Việt Nam đã lọt vào top 10 thị trường logistics trên thế giới, đứng thứ 4 ở khu vực Đông Nam Á sau Malaysia, Indonesia và Thái Lan. Điều này cho thấy sự phát triển và tiềm năng của ngành logistics tại Việt Nam.

• Cơ hội logistics trong nước: Việt Nam đã cải thiện vị trí của mình trong bảng xếp hạng, đứng ở vị trí thứ 16 với 5,02 điểm. Điều này thể hiện sự cải thiện trong việc cung cấp cơ hội cho ngành logistics phát triển trong nước.

• Cơ hội logistics quốc tế: Việt Nam đứng đầu trong khu vực Đông Nam Á và xếp thứ 4 trên toàn cầu với điểm số 6,03 điểm. Điều này có thể gợi ý rằng Việt Nam có tiềm năng để trở thành một tập trung quan trọng cho logistics quốc tế.

• Tham gia của các doanh nghiệp: Thị trường logistics tại Việt Nam có hơn 5.000 doanh nghiệp tham gia, trong đó, hầu hết là doanh nghiệp Việt Nam với quy mô vừa và nhỏ. Sự tham gia của các doanh nghiệp quốc tế cũng đã tạo nên sự đa dạng và cạnh tranh trong ngành.

• Các công ty quốc tế: Nhiều công ty logistics quốc tế lớn như Kuehne + Nagel, DHL Supply Chain & Global Forwarding, DSV, DB Schenker, và nhiều công ty lớn khác tham gia thị trường logistics Việt Nam, cho thấy sự quan tâm và đầu tư vào tiềm năng của thị trường này.

Bên cạnh đó, mức chi phí logistics trung bình của nước ta hiện ở mức 16.8 – 17% giá trị hàng hóa, cao hơn nhiều so với một số nước trong khu vực. Thế nhưng trên thực tế, đôi khi doanh nghiệp phải chi trả đến 20 – 25%. Đây là vấn đề nổi cộm của ngành logistics khiến các doanh nghiệp, nhà cung ứng nội địa “lép vế” ngay trong cuộc cạnh tranh trên sân nhà.

Chuyển đổi số ngành Logistics nhằm theo kịp thời đại

Bên cạnh những khó khăn về nội tại và tình hình thị trường thì chuyển đổi số logistics được đánh giá là phương án triển vọng thay đổi cục hiện hiện tại. 50% CEO đánh giá Chuyển đổi số logistics là nhu cầu bắt buộc để nâng cao khả năng cạnh tranh và tăng doanh thu. Dẫu rằng nhận thức về chuyển đổi số trong doanh nghiệp vận tải – logistics đang ở mức cao khi có đến 81% doanh nghiệp nhận định chuyển đổi số là điều cần thiết nhưng tình hình thực tế thì doanh nghiệp Việt còn cách khá xa trong chặng đường này.

Khi tình hình thực tế chưa tương xứng với nhận thức. Bởi, chỉ có khoảng 40% doanh nghiệp dịch vụ logistics đang sử dụng các loại hình công nghệ khác nhau. Tuy nhiên, nhiều giải pháp và ứng dụng còn chưa được nâng cấp, một số giải pháp chỉ hỗ trợ một phần hoặc quá trình sử dụng phức tạp. Cũng bởi, các ứng dụng, công nghệ, giải pháp phần mềm trong logistics chưa thực sự đáp ứng kịp thời nhu cầu phát triển và thiếu đơn vị cung cấp giải quyết được các vấn đề đặc thù trong doanh nghiệp.

Rào cản trong chuyển đổi số ngành vận tải – logistics

Theo đánh giá của các chuyên gia, chuyển đổi số trong doanh nghiệp logistics đang gặp phải các rào cản sau:

1. Tư duy nhận thức và tập quán

Một số doanh nghiệp logistics vẫn duy trình làm việc truyền thống, và chịu ảnh hưởng lớn của tập quán kinh doanh đặc thù của ngành, của các vùng. Điều này ảnh hưởng lớn đến tiến trình triển khai ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong doanh nghiệp.

Cùng với đó, những khác biệt trong tư duy và tập quán trong giao dịch ngành logistics có thể ngăn cản việc đồng nhất quy trình và tiêu chuẩn trong ngành. Điều này cần sự liên kết của các doanh nghiệp để thúc đẩy và đưa ứng dụng công nghệ, số hóa dữ liệu – quy trình trong vận hành một cách nhanh chóng, từ đó đáp ứng nhu cầu và tiệm cận với sự phát triển của thế giới

Xem thêm: Tự động hóa – Xu thế thay đổi cách thức hoạt động ngành Logistics

2. Vấn đề về kỹ thuật và công nghệ

Lựa chọn giải pháp công nghệ phù hợp cho ngành logistics và việc tích hợp vào các hoạt động là điều tương đối phức tạp. Bởi vì, ngành logistics là một trong những ngành có đặc thù cao, tập quán kinh doanh riêng. Điều này đòi hỏi sự đánh giá cẩn thận và nắm vững về các giải pháp công nghệ phù hợp với doanh nghiệp và mô hình kinh doanh khi bắt đầu chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ cho ngành logistics nói chung.

3. Con người và nhân sự

Một yếu tố đóng vai trò quan trọng trong Chuyển đổi số đó chính là con người, bao gồm: cả đầu tàu doanh nghiệp – Ban lãnh đạo, cấp quản lý, nhân sự, chuyên gia tư vấn – triển khai, đơn vị cung cấp giải pháp… Muốn chuyển đổi số thành công đòi hỏi tinh thần triển khai triệt để của nhà lãnh đạo cùng với đó là tinh thần sẵn sàng tham gia, đổi mới sáng tạo của nhân viên và đối tác. Cần đào tạo nhân viên về sử dụng công nghệ mới và đảm bảo rằng họ có năng lực triển khai công nghệ.

4. Tài chính

Bên cạnh, xây dựng những kế hoạch chiến lược chi tiết cho chuyển đổi số thì yếu tố Tài chính cho chuyển đổi số là vấn đề cần được cất nhắc quan tâm. Chuyển đổi số đòi hỏi đầu tư toàn diện từ phần cứng đến phần mềm và nguồn nhân lực, cần lập kế hoạch tài chính để đảm bảo đủ tài chính để thực hiện chuyển đổi.

• Xác định nguồn lực tài chính: Xác định số tiền cần thiết cho việc đầu tư vào phần cứng, phần mềm, đào tạo và tuyển dụng.

• Xây dựng kế hoạch ngân sách: Lập một kế hoạch ngân sách chi tiết, xem xét và phân bổ tài chính một cách hợp lý giữa các phần cứng, phần mềm và nguồn nhân lực.

• Theo dõi và đánh giá: Theo dõi chi phí và hiệu suất của dự án chuyển đổi số, và điều chỉnh kế hoạch tài chính nếu cần thiết.

Như đã biết, chuyển đổi số là một quá trình, doanh nghiệp khó lòng triển khai đầu tư ồ ạt. Thay vào đó có thể, chia chuyển đổi số thành các giai đoạn phù hợp để triển khai; hoặc bước đầu tiến hành số hóa doanh nghiệp đặt nền móng cho chuyển đổi số trong tương lai.

Năm 2023-2024 được dự đoán là một năm với nhiều khó khăn với doanh nghiệp với muôn vàn biến động. Chuyển đổi số thành công sẽ giúp doanh nghiệp, đặc biệt là các đơn vị logistics hoàn thành những mục tiêu tăng trưởng và có thêm lợi thế trong cuộc cạnh tranh đầy khốc liệt trong cuộc đua công nghệ và chiếm lĩnh thị trường.

Là đơn vị tiên phong trong cũng cấp giải pháp công nghệ, chyển đổi số có kinh nghiệm triển khai chuyển đổi số thành công cho các đơn vị Cảng, logistics; Công ty cổ phần công nghệ IRTech sẽ là đối tác mẫn cán, mang đến giải pháp chuyển đổi số phù hợp hướng đến tối ưu quy trình vận hành và nâng cao hiệu quả kinh doanh cho doanh nghiệp. Liên hệ ngay để được tư vấn, đào tạo và triển khai chuyển đổi số phù hợp với đặc thù doanh nghiệp.