Nhiều đơn vị cảng biển đầu tư hạ tầng và công nghệ nhưng vẫn gặp khó khi trả lời câu hỏi cốt lõi: hiệu quả thực sự mang lại là gì? Thời gian xử lý thủ tục giảm bao nhiêu, tỷ lệ giao dịch trực tuyến đạt mức nào, năng suất khai thác thay đổi ra sao và chi phí vận hành có được kiểm soát tốt hơn không. Thiếu một khung đo lường trước–sau rõ ràng khiến việc đánh giá chuyển đổi số cảng biển trở nên định tính và khó thuyết phục các bên liên quan.

Case study chuyển đổi số cảng biển dựa trên hệ sinh thái Cảng điện tử được xây dựng theo hướng cung cấp khung đo hiệu quả thực tế. Mục tiêu không chỉ mô tả giải pháp mà giúp lãnh đạo cảng, bộ phận khai thác, công nghệ thông tin (CNTT) và tài chính có công cụ so sánh trạng thái trước và sau khi áp dụng, từ đó đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu đo được.

Vì sao cần khung đo hiệu quả trước–sau trong chuyển đổi số cảng?

Quá trình chuyển đổi số cảng thường bao gồm nhiều hạng mục: cổng thông tin khách hàng, lệnh giao nhận điện tử, hệ thống điều hành khai thác, cổng tự động và tự động hóa quy trình. Nếu không thiết lập baseline ngay từ đầu, việc đánh giá kết quả dễ mang tính cảm tính.

Một khung đo hiệu quả tốt cần đáp ứng các yêu cầu:

• So sánh được trạng thái trước và sau triển khai
• Bao phủ hiệu quả vận hành, trải nghiệm đối tác và giá trị tài chính
• Đủ rõ ràng để các bộ phận cùng theo dõi
• Có thể sử dụng làm tài liệu nội bộ và hỗ trợ công tác thuyết trình

Khung đo dựa trên thực tiễn triển khai GTOS và ePort tại các cảng đối tác được thiết kế theo hướng này.

Khung đo hiệu quả trước–sau chuyển đổi số cảng: Các nhóm chỉ số chính

Khung đo được chia thành bốn nhóm chỉ số, phù hợp với góc nhìn của Tổng Giám đốc, lãnh đạo khai thác, phòng CNTT và bộ phận tài chính.

1. Nhóm chỉ số quy trình và thời gian xử lý

• Thời gian hoàn thành thủ tục giao nhận và làm lệnh
• Tỷ lệ giao dịch thực hiện hoàn toàn trực tuyến
• Thời gian phương tiện chờ tại cổng
• Mức độ tự động hóa các công việc thủ công lặp lại

2. Nhóm chỉ số vận hành và năng suất

• Năng suất xếp dỡ trung bình
• Hệ số sử dụng thiết bị và bãi
• Tỷ lệ cập nhật dữ liệu theo thời gian thực
• Mức độ giảm ùn tắc và chồng chéo nguồn lực

3. Nhóm chỉ số kết nối và trải nghiệm đối tác

• Tỷ lệ hãng tàu, forwarder và chủ hàng sử dụng cổng thông tin điện tử
• Tỷ lệ tài xế sử dụng ứng dụng di động
• Mức độ giảm khiếu nại liên quan đến thủ tục

4. Nhóm chỉ số tài chính và hiệu quả sử dụng nguồn lực

• Chi phí xử lý giao dịch và hành chính
• Chi phí liên quan đến giấy tờ, in ấn và lưu trữ
• Giá trị tiết kiệm từ giảm thời gian chờ và tối ưu nhân sự

Việc thiết lập baseline trước khi triển khai và đo lại sau một khoảng thời gian vận hành ổn định giúp các chỉ số trở nên hữu ích thực sự.

Kết quả ghi nhận từ thực tiễn triển khai tại cảng đối tác

Một trong những case study chuyển đổi số cảng thể hiện rõ khung đo này là hành trình chuyển đổi số tại Cảng Đà Nẵng với hệ sinh thái chuyển đổi số Cảng bao gồm giải pháp ePort kết hợp các giải pháp điều hành khai thác, bao gồm GTOS cho hàng tổng hợp.

Theo các số liệu được công bố từ quá trình vận hành và báo cáo gần đây:

• Khoảng 90% giao dịch được thực hiện qua nền tảng điện tử.
• Khoảng 70% công việc thuộc quy trình thủ công được tự động hóa.
• Thời gian thực hiện nhiều lệnh và giao dịch được rút ngắn đáng kể (ghi nhận mức giảm khoảng hai phần ba thời gian ở một số nghiệp vụ).
• Thời gian làm thủ tục tại một số khâu giảm từ khoảng 30 phút xuống còn khoảng 5 phút.
• Thời gian xe container chờ tại cổng giảm khoảng 20%.
• Hiệu suất thiết bị bãi được nâng lên hơn 30%.
• Năng suất xếp dỡ trung bình đạt 40–45 container/giờ, cao hơn khoảng 20% so với mức trung bình ngành.

Về kết quả kinh doanh gắn với giai đoạn vận hành hệ thống số:

• Sản lượng container năm 2024 đạt 762.191 TEU, năm 2025 đạt 846.996 TEU (tăng 11,13%).
• Tổng sản lượng hàng hóa năm 2025 đạt hơn 15,47 triệu tấn (tăng 10,29%).
• Doanh thu năm 2025 đạt 1.705 tỷ đồng (tăng 14,19%), lợi nhuận trước thuế tăng 22,6% so với năm trước.

Các thông tin từ phía cảng và các báo cáo liên quan còn ghi nhận việc rút ngắn thời gian làm thủ tục, giảm thời gian chờ tại cổng và hỗ trợ nâng cao năng suất khai thác sau khi hệ thống đi vào ổn định. Những kết quả dùng GTOS và ePort cho thấy giá trị của việc áp dụng khung đo trước–sau: các chỉ số trở nên cụ thể, có thể theo dõi và so sánh được theo thời gian.

Giá trị của khung đo lường mức độ đối với từng nhóm khách hàng

• Đối với Tổng Giám đốc và Phó Tổng Giám đốc, khung đo cung cấp bằng chứng rõ ràng về hiệu quả đầu tư, hỗ trợ việc báo cáo với Hội đồng quản trị và định hướng giai đoạn chuyển đổi số tiếp theo.
• Bộ phận khai thác sử dụng các chỉ số về thời gian xử lý, năng suất và mức độ ùn tắc để điều chỉnh quy trình vận hành hàng ngày.

• Phòng công nghệ thông tin theo dõi tỷ lệ sử dụng hệ thống, mức độ tích hợp dữ liệu và độ ổn định vận hành để đảm bảo nền tảng số phát huy tối đa giá trị.
• Bộ phận tài chính quan tâm đến các chỉ số liên quan chi phí hành chính, tiết kiệm nguồn lực và hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công nghệ.

Từ case study chuyển đổi số cảng đến công cụ hỗ trợ ra quyết định

Case study chuyển đổi số cảng biển cho thấy hiệu quả mang lại giá trị thực khi được đo lường bài bản. Việc xây dựng baseline trước triển khai và theo dõi các nhóm chỉ số sau khi vận hành giúp lãnh đạo có cơ sở vững chắc để đánh giá kết quả, điều chỉnh lộ trình và mở rộng quy mô.

Khung đo hiệu quả trước–sau không chỉ phục vụ mục đích nội bộ mà còn trở thành tài liệu quan trọng hỗ trợ công tác thuyết trình, chia sẻ kinh nghiệm và chuẩn bị cho các quyết định đầu tư tiếp theo.

Nếu Quý đơn vị đang quan tâm đến việc đánh giá hiện trạng và xây dựng baseline cho quá trình chuyển đổi số cảng biển có thể được tư vấn và hỗ trợ miễn phí!